Zmian w tym roku co niemiara – od A do Ż, czyli od aktywnej emerytury do żołnierskich powołań w ramach nowej ustawy o służbie wojskowej.
Zacznijmy od spraw socjalnych. Z początkiem nowego roku wzrosła płaca minimalna, obecnie wynosi 13,90 euro za godzinę. Więcej pieniędzy dostają również praktykanci. Minimalne wynagrodzenie w pierwszym roku nauki wzrosło do 724 euro; w kolejnych latach będą to nieco wyższe sumy.
Równolegle do podwyżki płacy minimalnej wzrosła górna granica zarobków w ramach Mini-Job. Teraz to już nie 556 a 603 euro miesięcznie.
Zasiłek na dziecko został podwyższony o 4 euro do 259 euro miesięcznie. Natomiast od początku nowego roku szkolnego wszyscy pierwszoklasiści będą mieli prawo do całodziennej opieki w szkołach. Prawo to będzie rozszerzane w kolejnych latach o jedną klasę rocznie.
Duże zmiany w świadczeniach dla bezrobotnych
Zmiana zasiłku obywatelskiego – Bürgergeld, na zabezpieczenie podstawowe – Grundsicherung, to jedna ze sztandarowych reform rządu Friedricha Merza.
W tym roku wysokość standardowych stawek świadczenia pozostaje niezmieniona. Osoby samotne nadal otrzymują 563 euro miesięcznie, a osoby mieszkające z partnerem – 506 euro. Zmiany dotyczą przede wszystkim sposobu egzekwowania prawa do zasiłku.
Osoby, które bez ważnego powodu opuszczą spotkanie w urzędzie pracy lub odmówią podjęcia pracy, będą ponosiły surowsze konsekwencje. W przyszłości będzie można nałożyć karę w postaci 30-procentowej redukcji zasiłku, jeśli ktoś na przykład przerwie dalsze kształcenie lub nie wyśle podań o pracę. Osoby, które bez ważnego powodu nie stawiają się na spotkaniach w urzędzie pracy, od drugiej nieobecności również będą narażone na 30-procentową redukcję zasiłku, a od trzeciej nieobecności – na całkowite wstrzymanie wypłaty.
Te założenia przyjęte w końcu ub. roku przez rząd muszą jeszcze zaakceptować obie izby niemieckiego parlamentu. Oczekuje się, że ustawa wejdzie w życie w połowie roku.
Od początku roku wszystkie świadczenia socjalne wypłacane są wyłącznie przelewem na rachunek bankowy, a nie, jak czasem wciąż jeszcze dotychczas się zdarzało – gotówką lub czekiem.
Zmiany w sferze podatkowej
Przede wszystkim wzrosła kwota wolna od podatku, czyli dochód, do wysokości którego nie trzeba płacić podatku. W 2026 r. wynosi ona 12 348 euro. Kwota wolna od podatku na dziecko została podwyższona do 9756 euro.
Ryczałt podatkowy dla trenerów wzrósł do 3300 euro, a ryczałt dla wolontariuszy do 960 euro.
Ci, którzy zarabiają najlepiej, płacą wyższe składki na ubezpieczenie społeczne. Składki na ustawowe ubezpieczenie emerytalne są pobierane od dochodów miesięcznych do wysokości 8450 euro.
Miliony ubezpieczonych muszą liczyć się z wyższymi składkami dodatkowymi na ubezpieczenie zdrowotne. Ponad 30 kas chorych ogłosiło w końcu starego roku podwyżkę dla swoich klientów. Na przykład w Techniker Krankenkasse składka dodatkowa wzrosła z 2,45 proc. do 2,69 proc.
Lepsza informacja dla klientów to obniżka podatku VAT w gastronomii – z 19 do 7 procent. Ale oczywiście nie oznacza to automatycznie, że ceny restauracjach i pubach spadną.
Dobre wieści dla emerytów i rencistów
1 lipca nastąpi tradycyjna podwyżka emerytur. O jej wysokości rząd zdecyduje jednak dopiero wiosną po uwzględnieniu aktualnej sytuacji gospodarczej i zmian w wynagrodzeniach. Zgodnie z projektem rocznego raportu na temat ubezpieczeń emerytalnych podwyżka powinna wynieść około 3,7 procent.
Tymczasem osoby, które chcą dodatkowo zarabiać na emeryturze, już teraz otrzymują ulgi podatkowe. Pracownicy w wieku emerytalnym mogą dzięki tzw. emeryturze aktywnej zarabiać dodatkowo do 2000 euro miesięcznie bez podatku. Ulgi nie dotyczą osób samozatrudnionych, freelancerów, rolników i leśników, osób wykonujących prace dorywcze oraz urzędników państwowych.
Bundeswehra wysłała kwestionariusze
Ze względu na sytuację międzynarodową niemiecki rząd wprowadził powszechną rejestrację do służby wojskowej. Wszyscy 18-letni mężczyźni i kobiety otrzymali kwestionariusz, za pomocą którego zostanie zbadana ich przydatność i motywacja do służby w Bundeswehrze. Mężczyźni są zobowiązani do wypełnienia kwestionariusza, kobiety mogą to zrobić dobrowolnie. Dla wszystkich dobrowolna jest natomiast deklaracja, czy ktoś chce odbyć ochotniczą służbę wojskową. Bundeswehra kusi lepszym wynagrodzeniem i wsparciem np. w uzyskaniu prawa jazdy.
Droższy Deutschlandticket
Rok po pierwszej podwyżce ceny biletu Deutschlandticket znów są wyższe: od stycznia cena wzrosła z 58 do 63 euro miesięcznie. Zryczałtowana kwota za dojazdy do pracy została trwale podwyższona do 38 centów od pierwszego kilometra.
Z początkiem nowego roku wzrosła cena CO2, co spowoduje wyższe koszty tankowania oraz ogrzewania olejem lub gazem. Nowością jest to, że nie przyjęto stałej ceny CO2, ale ma ona być ustalana na wolnym rynku, w przedziale od 55 do 65 euro za tonę.
Dzięki państwowej dotacji w wysokości 6,5 mld euro mają spaść opłaty za korzystanie z sieci energetycznej. Portal porównawczy Verivox szacuje, że cena energii elektrycznej dla odbiorców spadnie średnio o półtora centa za kilowatogodzinę, co odpowiada obniżce cen za energię o około 4 procent.
Od stycznia zniesiono opłatę za magazynowanie gazu dla odbiorców. Dotychczas kosztowała ona czteroosobowe gospodarstwo domowe około 30 do 60 euro rocznie, w zależności od zużycia. Zdaniem ekspertów, nie oznacza to jednak, że ceny gazu automatycznie spadną, ponieważ ceny te składają się z kilku elementów.
Ważne zmiany dla konsumentów
Z początkiem nowego roku na terenie Unii Europejskiej złącze USB-C stało się jednolitym standardem również dla nowych laptopów, po tym jak stało się już obowiązkowe dla smartfonów, tabletów i wielu innych małych urządzeń.
Natomiast od 31 lipca na mocy innej unijnej dyrektywy producenci urządzeń elektrycznych, takich jak smartfony, pralki lub odkurzacze, będą musieli oferować naprawy nawet po upływie dwuletniej gwarancji. Kupujący musi ponieść koszty, ale ceny mają być uczciwe, odpowiednie i przejrzyste.
Już od początku roku konsumenci mają możliwość łatwiejszego pozbywania się baterii i odpadów elektrycznych. Punkty zbiórki surowców wtórnych i sklepy specjalistyczne muszą przyjmować duże baterie, takie jak akumulatory z rowerów elektrycznych i hulajnóg elektrycznych. Natomiast papierosy elektroniczne mogą być bezpłatnie zwracane po użyciu we wszystkich punktach sprzedaży.
A na kwiecień planowane jest wprowadzenie zakazu sprzedaży dzieciom i młodzieży podtlenku azotu, czyli popularnego narkotyku imprezowego znanego jako Lachgas. Zostanie zakazana sprzedaż internetowa i zakup w automatach samoobsługowych.
Nowy rok, rok wyborczy
A komu do śmiechu będzie po wyborach? Nowy rok to również rok wyborczy – pięć krajów związkowych wybierze nowe landtagi. Tegoroczny maraton wyborczy rozpocznie się w Badenii-Wirtembergii 8 marca. 22 marca nowy parlament krajowy wybiorą mieszkańcy Nadrenii-Palatynatu, 6 września przyjdzie kolej na Saksonię-Anhalt, a 20 września odbędą się wybory w Berlinie i Meklemburgii-Pomorzu Przednim.
Maciej Wiśniewski
Więcej porad, rozmów, wiadomości z Niemiec znajdziesz w COSMO po polsku. To podcast, radio i najnowsze wiadomości z Niemiec. Codzienne życie i sukcesy Polaków w Niemczech. Niemcy z bliska i na bieżąco. Niemieckie realia po polsku. Pomagamy, informujemy, dyskutujemy, inspirujemy! Tu jesteś u siebie! Podcast od godz. 17.17, w radiu o 22.00 (Berlin i Brandenburgia – 96,3 MHz)
